هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه آموزشی کاهش زورگویی بر میزان رفتارهای قربانی کودکان پسر پایه های دوم و چهارم ابتدائی شهر اصفهان انجام شد.روش: این پژوهش به روش تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و پیگیری (پس از گذشت شش ماه از اجرای پس آزمون) با دو گروه آزمایش و کنترل اجرا گردید. جامعه آماری، شامل کلیه کودکان پسر زورگو پایه های دوم و چهارم مقطع ابتدائی شهر اصفهان در سال تحصیلی 89-88 بودند. نمونه 40 نفر از کودکان زورگو بودند که از بین پایه های دوم و چهارم، که به صورت تصادفی چند مرحله ای از بین نواحی شش گانه آموزش و پرورش شهر اصفهان انتخاب شده و به طور تصادفی در دو گروه 20 نفره آزمایش و کنترل گمارش گردیدند. ابزارهای اندازه گیری مورد استفاده در پژوهش عبارت بود از جامعه سنجی و مقیاس سنجش روابط همگنان با سه زیرمقیاس: زورگویی، قربانی و رفتار پسندیده اجتماعی. گروه آزمایش در ده جلسه 60 دقیقه ای به صورت دوبار در هفته، تحت برنامه آموزشی کاهش زورگویی قرار گرفتند. ولی گروه کنترل در لیست انتظار برای مداخله پس از پایان دوره آزمایش قرار گرفت و در طی دوره آزمایش، آموزشی دریافت نکرد. تجزیه و تحلیل داده ها از طریق نرم افزار SPSS-15 و روش آماری تحلیل کواریانس چند متغیری (مانکوا)، انجام پذیرفت.یافته ها: نتایج بدست آمده از این پژوهش نشان داد که برنامه آموزشی کاهش زورگویی میزان رفتارهای قربانی کودکان پسر پایه های دوم و چهارم ابتدائی در مراحل پس آزمون و پیگیری به صورت معناداری کاهش داد (P>0.0001).نتیجه گیری: بنابراین می توان گفت برنامه آموزشی کاهش زورگویی، رفتارهای قربانی را کاهش می دهد؛ لذا مهم ترین کاربرد این پژوهش اثربخشی آن درزمینه کاهش مشکلات زورگویی و قربانی در مدارس و به طور کلی جامعه خواهد بود.
.اصل مقاله به صورت متن کامل انگلیسی، در بخش انگلیسی قابل رویت است